Podsumowanie polskich ekshumacji we Lwowie

Na terenie starego cmentarza Hołoskowskiego we Lwowie zakończyły się trwające ponad miesiąc polsko-ukraińskie prace poszukiwawczo-ekshumacyjne. Zespół specjalistów z obu krajów zbadał kwaterę kryjącą szczątki żołnierzy Wojska Polskiego oraz niemieckiego Wehrmachtu, którzy polegli w obronie miasta we wrześniu 1939 roku. W ramach działań na liczącej około 260 metrów kwadratowych działce odkryto 133 pojedyncze groby, z których wydobyto szczątki 115 polskich wojskowych oraz 18 żołnierzy niemieckich.

Zmarli zostali pochowani przez lokalnych mieszkańców w trzech ciasnych rzędach bez zachowania tradycyjnych odstępów. Badacze natrafili na około 2900 różnych przedmiotów, w tym elementy umundurowania, rzeczy osobiste oraz dewocjonalia, przy czym o przynależności do konkretnej armii decydowały głównie zachowane guziki i detale odzieży. Wśród żołnierzy polskich odnaleziono zaledwie siedem nieśmiertelników, z których sześć było wypełnionych i wskazywało na wyznanie katolickie oraz polską narodowość, natomiast jeden pozostawał czysty, co sugeruje powołanie żołnierza tuż przed wybuchem walk. Obecność greckokatolickiego krzyżyka przy jednej z mogił potwierdza, że w szeregach obrońców Lwowa walczyli również Ukraińcy zmobilizowani z Wołynia, Równego czy regionu lwowskiego.

Zidentyfikowane niemieckie szczątki należały do żołnierzy 98 pułku 1 dywizji górskiej Wehrmachtu, który prowadził natarcie na polski garnizon od zachodniej strony miasta. Ciała obywateli niemieckich przekazano organizacji Volksbund. Z kolei szczątki Polaków posłużą do dalszych badań genetycznych. Specjaliści pobrali próbki kości, aby przy udziale Instytutu Pamięci Narodowej oraz Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu ustalić tożsamość poległych i odnaleźć ich żyjących krewnych, posiłkując się listą obejmującą 76 nazwisk. Docelowo polscy żołnierze spoczną na cmentarzu w Mościskach.

Prace były realizowane w ramach ustaleń polsko-ukraińskiej grupy roboczej do spraw pamięci narodowej przez przedstawicieli Towarzystwa Poszukiwania Ofiar Wojny Pamięć, polskiego Instytutu Pamięci Narodowej oraz wrocławskiej uczelni medycznej. Całe przedsięwzięcie spotkało się z pełnym wsparciem i ochroną ze strony lwowskiego samorządu, który zadbał o bezpieczeństwo ekipy badawczej. „Nasza współpraca ze stroną ukraińską układa się bardzo dobrze i chcę przy okazji podziękować Lwowskiej Radzie Miejskiej za to, że zapewniono nam ochronę, asystę oraz możliwość spokojnej pracy” – zaznaczyła Dominika Siemińska z Instytutu Pamięci Narodowej.