Mołdawska propozycja rozliczenia sowieckiej przeszłości

W Mołdawii szykują się zmiany w prawie karnym, które mają dotyczyć osób kwestionujących publicznie zbrodnie z czasów sowieckich. Zgodnie z nowym projektem ustawy, za negowanie, usprawiedliwianie lub pochwalanie działań reżimu stalinowskiego wymierzonych w mieszkańców kraju będzie grozić kara pozbawienia wolności od pół roku do nawet pięciu lat. Inicjatywa ta, zgłoszona w parlamencie przez czternastu deputowanych rządzącej partii PAS, w tym przez przewodniczącego izby Igora Grosu, ma na celu jednoznaczne rozliczenie totalitarnej przeszłości.

Impulsem do zaostrzenia przepisów stały się niedawne wydarzenia na sali plenarnej oraz publiczne debaty o historii. Szef parlamentu wyraził głębokie oburzenie postawą deputowanych Partii Komunistów, którzy podczas jednego z posiedzeń odmówili powstania i uczczenia minutą ciszy pamięci ofiar masowych wywózek. Choć liderka komunistów Diana Caraman odpiera te zarzuty, twierdząc, że jej ugrupowanie nie kwestionuje samych czystek, a działania partii rządzącej nazywa jedynie propagandą, autorzy reformy uznali, że nadszedł czas na wprowadzenie twardych sankcji karnych. Nowe przepisy zakładają bezpośrednie wpisanie pojęć „deportacje” oraz „głód” do odpowiednich artykułów kodeksu karnego, co uniemożliwi bezkarne pomniejszanie skali tamtych wydarzeń.

Projekt zakłada oficjalne uznanie fali głodu z lat 1946–1947 za zbrodnię przeciwko ludzkości dokonaną przez sowiecki aparat totalitarny. Ponadto nowe prawo nałoży na władze centralne i lokalne konkretne obowiązki w zakresie edukacji i prowadzenia badań historycznych, zapewni badaczom priorytetowy dostęp do zasobów archiwalnych oraz zobowiąże rząd w Kiszyniowie do stworzenia specjalnych programów edukacyjnych i rozbudowy miejsc pamięci narodowej.