Litwa szkoli cywilów w zakresie obrony i przetrwania

Litwa cały czas działa na rzecz rozwoju bezpieczeństwa narodowego, kładąc szczególny nacisk na powszechną edukację w zakresie odporności cywilnej. Tylko w pierwszym kwartale bieżącego roku w specjalistycznych szkoleniach - tzw. oporu obywatelskiego - koordynowanych przez resort obrony na Litwie wzięło udział ponad 11 tysięcy osób. Programy te, realizowane w blisko 400 edycjach na terenie całego kraju, cieszą się rosnącym uznaniem nie tylko w sektorze publicznym, ale również wśród przedsiębiorców i lokalnych społeczności.

Wiceminister obrony Tomas Godliauskas podkreśla, że kluczowym celem jest edukacja obywateli o ich prawach i obowiązkach w stanach nadzwyczajnych oraz nauczenie ich konkretnych schematów postępowania w obliczu zagrożenia militarnego. Programy szkoleniowe trwają zazwyczaj 4,5 godziny i obejmują zagadnienia z zakresu odporności psychologicznej, pierwszej pomocy oraz przygotowania tak zwanego plecaka ewakuacyjnego, co ma zwiększyć szanse na przetrwanie w sytuacjach ekstremalnych.

Równolegle do szkoleń dla dorosłych, na Litwie ruszył inny projekt edukacyjny skierowany do młodzieży szkolnej. Od września 2024 roku wszyscy uczniowie dziewiątych klas przechodzą trzydniowy kurs umiejętności obywatelskich i obronnych, prowadzony przez instruktorów ze Związku Strzelców Litewskich. Program ten jest stopniowo rozszerzany na młodsze roczniki – siódmo- i ósmoklasistów – aby od najmłodszych lat kształtować u młodych ludzi postawy odpowiedzialności za państwo.

Uczestnicy zajęć nie tylko zgłębiają teorię, ale przede wszystkim uczą się praktycznego przetrwania w terenie. Program obejmuje udzielanie pierwszej pomocy, orientację w nieznanym obszarze, budowę schronień czy bezpieczne rozpalanie ognia. Instruktorzy i przedstawiciele resortu obrony zaznaczają, że edukacja ta nie ma charakteru stricte militarnego, lecz skupia się na budowaniu społecznej odporności na kryzysy i dezinformację, co staje się fundamentem nowoczesnej strategii obronnej.

„To nie jest szkolenie wojskowe, lecz kształtowanie odporności obywatelskiej – umiejętności zadbania o siebie i innych oraz zrozumienia własnej roli w państwie” - zauważa Dovidas Jonušas, zastępca dowódcy Związku Strzelców Litewskich. Wiedza zdobyta przez uczniów trafia bezpośrednio do ich domów, podnosząc poziom świadomości całych rodzin. Dzięki zaangażowaniu setek nowych instruktorów, system szkoleniowy obejmuje coraz mniejsze miejscowości, czyniąc z przygotowania cywilnego powszechny standard na Litwie.

Władze planują dalszy rozwój programu, zakładając, że w przyszłości zajęcia z zakresu bezpieczeństwa mogą objąć nawet uczniów klas piątych i szóstych. Choć wymaga to rozwiązania problemów logistycznych i kadrowych, model ten ma docelowo stworzyć społeczeństwo, które nie ulega panice w obliczu klęsk żywiołowych, awarii technicznych czy konfliktów zbrojnych. Inicjatywa ta pokazuje, że dla litewskiego systemu obronnego przygotowany i świadomy obywatel jest równie ważny, co wyspecjalizowane służby mundurowe.