Łotewski rząd podsumowuje miniony rok

Łotewski rząd podsumował postępy w kluczowych obszarach bezpieczeństwa, gospodarki, wsparcia rodzin oraz ograniczania biurokracji. Premier Evika Siliņa w trakcie nadzwyczajnego posiedzenia rządu zaprezentowała doroczny raport dla parlamentu, podkreślając, że wiele wyznaczonych celów udało się osiągnąć. „Osiągnęliśmy wiele celów programu 4x4” – zaznaczyła, dodając, że w nadchodzącym okresie priorytetem będzie praca nad kolejnym wieloletnim budżetem Unii Europejskiej oraz dalsze wzmacnianie systemu ochrony zdrowia i przyciąganie inwestycji.

Największy nacisk w minionym roku położono na kwestie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego. Finansowanie obronności wzrosło do 4,91 proc. PKB, a od przyszłego roku ma sięgnąć 5 proc., podczas gdy w 2025 roku wynosiło 3,75 proc. PKB. Do 2030 roku Łotwa ma otrzymać 3,49 mld euro z unijnego instrumentu pożyczkowego SAFE na wzmocnienie obrony. Zakończono budowę ponad 420 kilometrów ogrodzenia na granicy z Białorusią i Rosją, a w ciągu pięciu lat na rozwój infrastruktury granicznej przeznaczono 303 mln euro. Podwyższono o średnio 10 proc. wynagrodzenia funkcjonariuszy służb wewnętrznych, utworzono Centrum Zarządzania Kryzysowego, rozpoczęto dostosowywanie 500 schronów oraz wdrożono system powiadamiania komórkowego. Minister obrony Andris Sprūds poinformował o podpisaniu szeregu umów na zakup uzbrojenia i sprzętu wojskowego, z których część dostaw rozpocznie się jeszcze w tym roku.

W obszarze polityki społecznej zwiększono finansowanie świadczeń rodzinnych o 48 mln euro, co według ministra Reinis Uzulnieksa oznacza największy wzrost wsparcia od ponad dekady. Podniesiono zasiłki z tytułu urodzenia i wychowania dziecka, rozszerzono dostęp do świadczeń rodzinnych dla młodzieży oraz zwiększono pomoc dla rodzin zastępczych. Od tego roku płaca minimalna wzrosła z 740 do 780 euro miesięcznie.

W raporcie wskazano również na działania zmierzające do ograniczenia biurokracji. Zebrano około 400 propozycji zmian, część z nich już wdrożono, m.in. skracając czas rozpatrywania wniosków do maksymalnie 10 dni roboczych oraz upraszczając procedury budowlane dla małych obiektów. Do parlamentu trafił projekt nowelizacji prawa zamówień publicznych mający usprawnić i zwiększyć przejrzystość wydatkowania środków. Przedstawiciele branż i eksperci zwracają jednak uwagę, że cel redukcji biurokracji o 25 proc. nie został dotąd osiągnięty, a brak jednoznacznego punktu odniesienia utrudnia ocenę postępów. Na początku roku powołano specjalną grupę roboczą, która ma koordynować dalsze działania w tym zakresie.

Tymczasem według Centralnego Biura Statystycznego, gospodarka Łotwy w 2025 roku wzrosła o 2,1 proc., osiągając wartość 43 mld euro w cenach bieżących. W samym czwartym kwartale odnotowano wzrost o 2,9 proc. rok do roku oraz o 0,6 proc. względem poprzedniego kwartału, a wartość PKB w tym okresie wyniosła 11,8 mld euro. Największy wkład w roczny wzrost miały przetwórstwo przemysłowe i budownictwo, a pod koniec roku także handel oraz sektor informacji i komunikacji. Spadki zanotowano natomiast w rolnictwie, leśnictwie, rybołówstwie oraz w transporcie i magazynowaniu. Minister gospodarki Viktors Valainis ocenił, że „łotewska gospodarka wyrwała się ze stagnacji”. W 2025 roku agencja inwestycji i rozwoju przyciągnęła o 54 proc. więcej inwestycji niż rok wcześniej, rozpoczynając 31 projektów o łącznej wartości 1 mld euro.