Litewskie służby: Rosja przygotowuje się do długotrwałej konfrontacji z NATO

Raport o zagrożeniach dla litewskiego bezpieczeństwa narodowego został opublikowany przez litewskie służby wywiadowcze – Drugi Departament Śledczy (AOTD) oraz Departament Bezpieczeństwa Państwa (VSD). Tego typu ocena przygotowywana jest co roku, a jej jawna wersja trafia do opinii publicznej po wcześniejszym przekazaniu bardziej szczegółowego, niejawnego dokumentu najważniejszym decydentom państwowym. W najnowszej analizie podkreślono, że bezpieczeństwo Litwy pozostaje ściśle powiązane z przebiegiem wojny Rosji przeciwko Ukrainie, a osłabienie presji Zachodu na Moskwę mogłoby przyspieszyć rosyjskie przygotowania do ewentualnej konfrontacji z państwami NATO.

Z opracowania wynika, że obecnie Rosja nie dysponuje możliwościami przeprowadzenia pełnoskalowego ataku przeciwko państwom bałtyckim, ponieważ znaczna część jej potencjału militarnego pozostaje zaangażowana w działania na Ukrainie. Jeśli wojna utrzyma się na podobnym poziomie intensywności jak w ostatnich latach, Moskwa nadal będzie zmuszona kierować tam duże zasoby ludzkie i finansowe, co ograniczy jej zdolność do tworzenia nowych rezerw wojskowych. W średnim okresie, szacowanym na trzy do pięciu lat, Rosja mogłaby wprawdzie formować nowe jednostki, lecz bez odpowiednich zapasów uzbrojenia i amunicji nie byłyby one przygotowane do szerokiego konfliktu z NATO.

Sytuacja mogłaby jednak zmienić się w przypadku zawieszenia broni lub zakończenia walk na Ukrainie. Litewscy analitycy podkreślają, że w takim scenariuszu Rosja mogłaby szybciej rozbudowywać swoje siły zbrojne, zwiększać liczebność armii oraz odbudowywać zapasy amunicji i sprzętu. W krótkim czasie wzrosłaby liczba żołnierzy i wyposażenia w jednostkach rozmieszczonych także w pobliżu państw bałtyckich. W dłuższej perspektywie nowe formacje zostałyby w pełni uzupełnione, przy czym priorytetem byłaby liczebność, a nie jakość. W perspektywie około dekady rosyjska armia mogłaby być zarówno większa niż przed wojną, jak i bardziej nowoczesna, co oznaczałoby zdolność do konwencjonalnego konfliktu z NATO. W ocenie autorów raportu rozbudowa przemysłu zbrojeniowego, tworzenie nowych mocy produkcyjnych oraz odbudowa zapasów uzbrojenia wskazują, że Rosja przygotowuje się do długotrwałej konfrontacji militarnej z państwami NATO.

Raport zwraca również uwagę na rosnącą aktywność Rosji w tzw. szarej strefie. Według litewskich służb operacje sabotażu i prowokacje prowadzone w Europie stają się coraz bardziej agresywne, a ich celem jest szerzenie chaosu i strachu. „Rosja wzmacnia wrogą działalność wobec państw europejskich i coraz mniej przejmuje się ryzykiem jej ujawnienia oraz możliwymi konsekwencjami, w tym ofiarami wśród ludzi” – ostrzegają autorzy dokumentu. Wskazują jednocześnie, że działania takie są trudne do powstrzymania, ponieważ często wykonują je pośrednicy rekrutowani spośród osób z marginalizowanych środowisk społecznych.

Według litewskiego wywiadu rosyjskie służby starają się także zwiększyć skuteczność takich operacji. Zamiast przypadkowych wykonawców coraz częściej poszukiwani są ludzie mający doświadczenie przestępcze, gotowi za stosunkowo niewielkie wynagrodzenie podejmować się sabotażu lub zamachów. Jednym z głównych celów mogą być osoby wspierające Ukrainę oraz przeciwnicy władz rosyjskich przebywający w Europie. Analitycy ostrzegają, że planując tego rodzaju operacje rosyjskie służby nie biorą pod uwagę ryzyka przypadkowych ofiar.

W dokumencie wskazano także na rosnące napięcia na Morzu Bałtyckim związane z rosyjską tzw. flotą cieni, wykorzystywaną do transportu ropy i gazu z pominięciem sankcji. Według litewskich służb statki te pozostają ważnym elementem strategii Moskwy pozwalającym na utrzymanie dochodów z eksportu surowców i finansowanie wojny. Rosja zaczęła intensywniej chronić tankowce, m.in. poprzez eskortę wojskową, co zwiększa ryzyko niebezpiecznych incydentów na morzu. W ocenie analityków agresywne działania podejmowane w celu ochrony tych jednostek mogą być elementem celowych prowokacji, a Moskwa jest „bardzo skłonna” używać w tym celu środków militarnych.