Litewska premier o możliwości spotkania z dyplomatami reżimu Łukaszenki

Litewski rząd stanął przed trudnym dylematem dyplomatycznym w obliczu narastającej presji USA na podjęcie dialogu z reżimem  Łukaszenki. Premier Inga Ruginienė poinformowała, że Wilno rozważa propozycję, dotyczącą zorganizowania spotkania dwustronnego na szczeblu wiceministrów spraw zagranicznych.

Szefowa rządu stanowczo podkreśliła jednak, że nie oznacza to normalizacji stosunków, a jedynie ewentualną „wymianę techniczną”, która jest uzależniona od spełnienia przez Mińsk twardych warunków. Litwa domaga się natychmiastowego zaprzestania wysyłania przez granicę balonów z kontrabandą, ukrócenia procederu nielegalnej migracji oraz zwrotu wszystkich zatrzymanych na Białorusi litewskich ciężarówek bez nakładania na nie dodatkowych opłat karnych. Prezydent Gitanas Nausėda pozostaje sceptyczny wobec sygnałów płynących z Mińska, zaznaczając, że dialog będzie możliwy dopiero wtedy, gdy Białoruś wykaże realną wolę pielęgnowania stosunków sąsiedzkich i przestanie generować zagrożenia dla Litwy. Obecnie, zdaniem głowy państwa, takich oznak brakuje.

Inicjatywa ta budzi jednak poważne obawy litewskich służb specjalnych. Wiceszef Departamentu Bezpieczeństwa Państwa (VSD), Remigijus Bridikis, ostrzegł, że jakiekolwiek otwarcie na dialog z Białorusią wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyk dla bezpieczeństwa narodowego, o czym decydenci zostali już szczegółowo poinformowani. „Z punktu widzenia służb widzimy większe zagrożenia. Pokazujemy wszystkie aspekty sytuacji, a zadaniem polityków jest rozważenie, jak moglibyśmy zarządzać tymi ryzykami w przyszłości” – stwierdził Bridikis, unikając bezpośredniego doradzania w kwestiach czysto politycznych. Mimo to, niektórzy politycy, w tym lider koalicyjnej „Świtu Niemna” Remigijus Žemaitaitis, opowiadają się za podjęciem rozmów.

Co warte zauważenia, litewski Sejm zaostrza kurs wobec obywateli Rosji i Białorusi. Komisja Spraw Zagranicznych poparła wniosek o objęcie Białorusinów restrykcjami dotyczącymi zakupu nieruchomości na Litwie, analogicznymi do tych, które już obowiązują Rosjan. Nowe przepisy mają zakazać nabywania ziemi i budynków w pobliżu obiektów o znaczeniu strategicznym dla państwa. Co więcej, parlament przygotowuje się do przedłużenia obowiązywania krajowych sankcji wobec obywateli Rosji i Białorusi aż do 2028 roku. Wśród nowych ograniczeń znajduje się m.in. zakaz wjazdu do Litwy pojazdów z tych krajów przewożących więcej niż 200 litrów paliwa w zbiornikach.