Królewiecka iluzja powrotu. Jak lokalne media sprzedają propagandę

Jak działa rosyjska propaganda, a przy okazji i dezinformacja w eksklawie królewieckiej można przekonać się czytając dzisiejsze doniesienia mediów lokalnych. Niektóre portale podały więc wiadomość, powołując się na agecje krajowe, że do Rosji wrócił koncern, który montował auta w królewieckich zakładach holdingu "Awtotor". Tymczasem prawda tego przekazu dotyczy tylko jednego faktu: południowokoreański koncern Kia otrzymał zezwolenie na używanie znaku swojej marki. Takie samo zezwolenie otrzymał Mercedes, który zwrócił się z takim wnioskiem we wrześniu 2025 roku.

Z podanych informacji wynika, że Kia na podstawie wydanego zezwolenia może sprzedawać samochody osobowe, motorówki, rowery, a także realizować elektroniczny przekaz informacji i danych samochodowych, natomiast Mercedes może produkować i sprzedawać na terytorium Rosji zarówno samochody, jak i części zamienne do nich.

Tymczasem ów medialny sukces przykrywa faktyczną przyczynę takiego ruchu zachodnich marek. Rosyjskie sądy i urzędy patentowe stały się w ostatnich miesiącach areną sporów o prawa do rozpoznawalnych marek należących do zagranicznych koncernów. Od początku 2024 roku ponad trzysta firm z innych państw zgłosiło próby przejęcia ich znaków towarowych w Rosji, co dotknęło również globalne brandy z branży mody, handlu internetowego, hotelarstwa i technologii.

Problem nasilił się po masowym wycofaniu się przedsiębiorstw z USA i Europy z rosyjskiego rynku po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Choć wiele z tych podmiotów zakończyło działalność, zachowały one rejestracje znaków towarowych, licząc na możliwość powrotu w przyszłości. Rosyjskie prawo przewiduje jednak, że marka nieużywana przez trzy lata może zostać unieważniona, a następnie zarejestrowana przez inny podmiot po wniesieniu relatywnie niskiej opłaty.

Z tej procedury coraz częściej korzystają lokalne firmy. W efekcie część międzynarodowych koncernów, w tym producenci odzieży, sprzętu telekomunikacyjnego i dóbr konsumpcyjnych, utraciła już ochronę prawną niektórych znaków po przegranych postępowaniach sądowych. Prawnicy reprezentujący poszkodowane spółki wskazują, że taka praktyka znacząco ogranicza realne szanse na ewentualne wznowienie działalności w Rosji pod dotychczasowymi markami.

Złożenie przez Mercedesa wniosku o ponowną rejestrację znaku towarowego wywołało kontrowersje, jednak przedstawiciel rosyjskiej sieci dealerskiej wyjaśnił, że chodziło wyłącznie o ochronę marki przed jej przejęciem przez inne podmioty. Podkreślił jednocześnie, że krok ten nie oznacza powrotu koncernu na rosyjski rynek, zwłaszcza że zakład produkcyjny pod Moskwą został sprzedany lokalnej spółce jeszcze w 2022 roku. Podobnie powrót do montowania Kia w Królewcu - o czym zresztą wspominali lokalni politycy w minionym roku - w obecnej sytuacji sankcji nie jest możliwy. Dodatkowo istniejące linie montażu zostały dostosowane pod auta chińskich marek, których notabene montuje się znacznie mniej niż to było przed wycofaniem się zachodnich koncernów z Rosji.